8martqwerty
Endüstriyel Tasarımcı Gözünden Girişimcilik ve BİGG Süreci
Mezuniyet proje grubu için Anadolu Üniversitesinde 09/03/2018 tarihinde düzenlenen eğitim programına “Endüstriyel Tasarımcı Gözünden Girişimcilik ve BİGG Süreci” konusudaki düşüncelerimi paylaşmak üzere davet edildim. Lisans öğrenimimi gördüğüm fakülteme konuşmacı olarak davet edilmem beni tarif edilemeyecek düzeyde onurlandırdı. Qwerty olarak büyük heyecanla katıldığım eğitim programında yaptığım konuşmayı ilgi duyanlar için yararlı olacağı düşüncesiyle paylaşmak istedim.


“Birçok girişimcilik tanımı vardır. Bir tanımda; ‘Başkalarının kaos olarak gördüğü durumlarda yaşadığı çevrenin ortaya çıkardığı fırsat ve tehditleri görebilen, çevrede ve pazarda başkalarının göremediği fırsatları gözleyen ve saptayan, bu fırsatları ve tüketici taleplerini iş fikrine dönüştüren, bu amaçla işletme kuran ve tehditlerden oluşabilecek riskleri de yüklenen kişilere GİRİŞİMCİ denir. Endüstriyel tasarımcı ise; endüstride üretilen, nihai kullanıcıya yönelik ürünlerin, işlevsellik, hedef kitlenin beğenisine ve kullanıcının ihtiyaçlarına uygunluk gibi ölçütleri gözeterek fikren geliştirilmesi ve üretime uygun yeni bir ürün olarak projelendirilmesini sağlayan meslek sahibine denir. Bu noktadan bakıldığında endüstriyel tasarımcı ile girişimci tanımının çok büyük oranda kesiştiğini düşünüyorum. İkisinde de yeni bir değer önerisi bu öneriye kattığı fikir, fikrin sonucu bir ürün ve fikri kullanacak kullanıcı grubu var. Yani İkisi için de üç önemli sac ayağı; yeni bir değer önerisi, kullanıcı ve ürün. Birbirinden farklı yanları ise endüstriyel tasarımcının yenilikçi fikri nihai olarak projeye dönüştürme, girişimcinin ise yenilikçi fikri işe dönüştürme eğilimidir. Aslında şunu demek isterim ki, her endüstriyel tasarımcı aslında potansiyel bir girişimcidir. Buna karşın hepimizin aklına şöyle bir soru gelmektedir:

“Neden endüstriyel tasarımcı disiplini almış olanlar arasından çıkan girişimci sayısı bu kadar az?“ Sorunun cevabı aslında çok basit ve genel bir kavram ‘cesaret’.

Yapılan araştırmalara göre Türkiye’de % 64’lük kesim girişimciliği iyi bir kariyer seçimi olarak düşünürken, % 0,79’luk bir kesim kendi girişimini kurabiliyor. Bunun nedeni, bir girişimcide bulunması gereken üç büyük özellik olan yönetsel, teknik ve girişimsel becerilerin büyük bir oranda kendi bünyesinde bulundurması durumudur. Mahatma Gandhi’nin güzel bir sözü var, ‘‘Eylemlerinizin sonuçlarını asla bilemeyebilirsiniz, ama hiçbir şey yapmazsanız da hiçbir sonuç elde edemezsiniz’’. Aslında eksik yanımız, sonuçlarını bilmediğimiz eylemlerimizden korkmamız. Kaçırdığımız bir şey var, o da kazanacağımız deneyim. Çünkü iyi bir fikre sahip olmanın en iyi yolu, birçok fikre sahip olmak ve onları deneyimleyebilmektir.
Bir endüstriyel tasarımcının, yeni bir değer önerisi ve bu öneriye kattığı fikrini iş fikrine dönüştürebilmesi için motivasyona ihtiyacı vardır. Motivasyonu maddi ve manevi olarak ikiye ayırmak gerekir. Maddi motivasyon konusunda “TÜBİTAK 1512” destek projesi endüstriyel tasarımcılar hatta bütün girişimci adayları için biçilmiş kaftan. Bu destek bir girişimin ticarileşmesinden önceki ar-ge sürecinde karşılaştığı “işletmede ölüm vadisi de denilen” riskli süreci aşmaya yardımcı olmaktadır. Manevi motivasyon ise ailenizin, çevrenizin moral desteği ile kendinize ve ürününüze olan inancınızdır.Ürün inancı demişken şunu da belirtmek isterim; NASA araştırmacıları tarafından 1970’li yıllarda geliştirilen TRL (Technology Readiness Level) yani teknoloji olgunluk seviyesi (TOS) denilen ölçek ile teknoloji seviyesi TRL 9’a kadar derecelendirilmektedir.

TRL 0: Fikir
TRL 1: Temel Araştırma
TRL 2: Konsept- Tasarım
TRL 3: Proof of Concept (Kavram Kanıtlama)
TRL 4: Ölçeklendirilmiş Prototip
TRL 5: İlk Prototipin Laboratuvar Ortamında Test Edilmesi
TRL 6: İlk Prototipin Gerçeğe Yakın Ortamında Test Edilmesi
TRL 7: Prototipin Gerçek Ortamda Test Edilmesi
TRL 8: Teknolojinin Başarıyla Gerçek Ortamda Faaliyet Göstermesi
TRL 9: Teknolojinin Başarılı Bir Şekilde Kanıtlanması
(Girişimcilik ve Fikri Hakları Alanında Teknoloji Olgunluk Seviyesi- Burçak İlter Timurçin, Özlem Sevinç Tigin – Arinkom TTO Yayınları 2016 - Yayın no:1)

Zaten bir endüstriyel tasarımcı geliştirdiği ürün tasarımı sürecinde ürününün ticarileşmesinin sağlanması için TRL 2 seviyesini bitirmiştir. TRL-3 itibariyle teknoloji tabanlı iş fikri tasarımcısıyla beraber çekirdek yetkinliklerdeki mühendis, yazılım ve teknoloji geliştiricisine kalıyor. Bu noktada ise endüstriyel tasarımcının sahip olduğu bir başka özellik olan disiplinler arası çalışma süreci başlıyor.
Özetlemek gerekirse, günümüz dünyasının rekabet ve yeni değer arayışları, endüstriyel tasarımcının yetenekleri arasında ve her endüstriyel tasarımcı potansiyel bir girişimci adayı pozisyonundadır. Endüstriyel tasarımcının bir de multidisipliner yeteneklere sahip olması bir girişimin büyük ilerleme gücüne sahip olacağının kanıtıdır.”
Hepinize cesaret diliyorum.